لە ئەدەبیاتدا ئەوەی قووڵ بێت، لە ڕوونی سڵ ناكاتەوە، زۆر جار «ئاڵۆزی»، مەبەستێتی قووڵییەكەی نەبینرێت، یان بیشارێتەوە، داڕشتنی ئاڵۆز وەك ئاوی لیخن وایە، قووڵی دەشارێتەوە، بۆچی دەبێ لە شیعرەكانی دادایزمەكان بگەم، لە شیعرەكانی سووریالییەكان بگەم، بەڵام لە شیعری شاعیرێكی كورد نەگەم؟!
وێڕای ئەوەی شاعیرە كوردەكە بە زمانێك دەنووسێت كە زمانی دایكمە، شیعری نوێ جێگەی ئەوە نەماوە حەشر و قیامەت تێكەڵ بكات، تابووت و خوێن و دوژمن بخاتە ڕستەی ئاڵۆزەوە، شیاوە مانا ئاڵۆز بێت، بەڵام مەرجە داڕشتن ڕوون بێت، نالی بە داڕشتنی ڕوون، ئاڵۆزترین و وردترین هەست و دنیابینیی خستووەتە ڕوو، شكسپیر هەروەها، موتەنەبی هەروەها، چونكە یەكەم ئەركی زمان: گەیاندنە، شیعری ئێستە شیعری كۆسمۆپۆلیتی نییە، شاعیر وەك جاران بەرپرس نییە زەنگ بۆ ڕووداوە كەونییەكان لێ بدا، لە سەقافەی گشتی بەرپرسیار بێت، شاعیر شاعیرە و بەڕێوەبەری شارەوانییش بەڕێوەبەری شارەوانی، هەر كەسە و كاری خۆی، ئەو زەمانە ڕۆیی شیعر شوێنی میتۆدەكان بگرێتەوە، میتۆدەكانی لێ بار بكرێت، حاجی قادری كۆیی لەو كاتەی شاعیر بوو ناچار بوو میتۆدی مێژووش لە شیعرەكانیدا بار بكات و ببێتە مێژوونووسیش، ئەحمەدی خانی وێڕای شیعر، دەبووایە جێگەی میتۆدی بیری نەتەوەییش لە مەم و زیندا بكاتەوە، فایەق بێكەس، حاجی تۆفیقی پیرەمێرد، دیلان، كامەران موكری، كێی تر؟ جا كێی تر نا؟ هەموویان وێڕای شاعیربوون دەبووایە توێژەری كۆمەڵایەتی و سیاسی و مەوعیزەدەر بن، شاعیرانی كورد زۆربەیان شیعریان بۆ شیعر نەنووسیوە، ئامانجیان شیعرییەت نەبووە، بەڵكو هەردەم (جا ناچار بووبن یان نا) شیعریان كردووەتە ئامرازێك بۆ گەیشتن بە ئامانجێكی گشتی، بۆ ئەمەش هۆكار زۆرە، ڕەنگە بڵێن جا ئەم كارە مەزن نەبووە؟ بەڵێ منیش دەڵێم مەزن بووە، بەڵام بۆ شیعر نا، بۆ هەموو بوارەكانی ژیانی كورد كارێكی ئێجگار مەزن بووە، بێجگە لە بەرهەمهێنانی شیعرییەت.
لێرەدا ناچمە ناو وردەكارییەكانەوە، چونكە دەگەینە ئەوەی بپرسین ئاخۆ ئێمە مێژووی ئەدەبمان هەیە، یان مێژووی ئەدیبانمان هەیە؟! چونكە مەرج نییە هەر كاتێك ئەدیب هەبوو، ئەدەب هەبێ.
بۆ نموونە لە دەیەی شەستەكانی سەدەی ڕابردوودا دەیان شاعیرت هەیە، بەڵام بەدەگمەن شیعرت دەست دەكەوێ. گەر وردتر بدوێین لە بارەی نووسینەوەی ئاڵۆزی بە زمانێكی سادە، ئەوا ناچارم بەكورتیش بێ ئاماژە بە گرفتێكی دیاری شیعری هاوچەرخی كوردی بدەم، یەكێك لە كۆڵەگە سەرەكییەكانی شیعر لادانی زمانەوانییە، ئەوەی «جان كۆهین» ناوی دەنێت (خلیسكانی زمان)، بەو واتایەی لە شیعردا دەتوانیت یاسا و ڕێساكانی قسە و زمان بشكێنیت، ئەمەش بۆ ئەوە بووە كە سەرسوڕمان و ئینبیهاری زمانەوانی لە تێكستدا فەراهەم بكرێت، یان پەیوەندیی تازەی زمانەوانی بدۆزیتەوە، بۆ نموونە شیاوە لە شیعردا بڵێیت (شەوم فڕ كرد) یان (شاخم خواردەوە و...) كە ئەمە لادانە لە یاسا و ڕێسای قسە و زمان، لە شیعری هاوچەرخی كوردیدا لادانەكان و خلیسكانەكانی زمان لە شیعردا هێندە دووبارە و هەزاربارە كراونەتەوە، تا ڕادەیەك خۆیان بوونەتە بەشێك لە یاسا و ڕێسای زمان، واتا چۆڕێك سەرسوڕمان و ئینبیهاریان لای خوێنەر نەماوە، بۆ دەرچوون لەو گرفتە و بەدەستهێنانەوەی متمانەی خوێنەر، زۆر جار شاعیرانی ئێمە فێڵیان كردووە، بۆ نموونە شاعیرێك كە ناتوانێت وێنەیەكی نوێ لە ڕێی پەیوەندیی نوێی وشەكانەوە دروست كا، دێت فێڵ دەكا، زمان و داڕشتنەكە هێندە ئاڵۆز دەكا تاوەكو بژارەكانی خوێنەر نەهێڵێت و ئەگەرەكانی ڕەتكردنەوە یان قبوڵكردن لە خوێنەر بسەنێتەوە، جاریش بووە فێڵی دیكە لە خوێنەر كراوە، بۆ نموونە كە شاعیرێك ناتوانێت سیاقێكی نوێ و چێژبەخش بداتە وشەی (خۆرهەڵات) و یەكسەر دەیكاتە (شروق) یان سپێدە دەكا بە (فەجر) یان (كەو) دەكا بە (نەورەس) و... تاد، بەو وەهمەی كە خوێنەر لەو خۆدزینەوەی شاعیر نەگات و سەرسوڕمانی بۆ فەراهەم بێت.
ئەم ڕێگەیانە هەموویان یەكسانن بەشێلوكردنی ئەو ئاوە تەنكانەی كە قووڵی بەخوێنەر دەفرۆشنەوە.
